دانشگاه كمبريج ( مترجم : يعقوب آژند )
282
تاريخ ايران ( دوره تيموريان ) ( فارسي )
فصل هفتم علوم دقيقه در دورهء تيمورى علوم ، چهار سده پيش از ظهور تيمور در بخشهاى متعدد از فلات ايران فعالانه مورد كندوكاو قرار مىگرفت و پزشكان در صف مقدم علوم مربوط قرار داشتند . پراكندگى و فروپاشى قدرت سياسى - كه به دنبال زوال امپراتورى عباسى رخ داد - در پراكندگى علومى كه در بغداد متمركز شده بود نيز مؤثر افتاد . ليكن محققان خط تحقيقاتى را كه بهوسيلهء آنان گشوده شده بود ، دنبال كردند و در برخى از مراكز قدرت سياسى مورد استقبال و حمايت قرار گرفتند . در اين ايام مثلثات به گونه شاخه مستقلى از رياضيات چهره نمود . بنيادها و اصول هندسه بارها مورد آزمون و بررسى قرار گرفت و گامهايى در راه تعميم مفهوم عدد برداشته شد و راهحلهايى براى طبقات وسيع معادلات جبرى ارائه گرديد . در جغرافياى رياضى و هيأت پيشرفتهايى صورت گرفت كه شامل هم مسائل تئورى و هم شيوههاى عملى و آزمايشى مىشد . در نورشناسى به تشريح و تبيين پديده رنگينكمان پرداختند . موضوع اين فصل از كتاب ارائه شرحى از اين فعاليتهاست كه در خلال يك قرن و نيم يعنى بين سالهاى 1350 م . و 1500 م . انجام گرفت . در واقع آنچه خواهد آمد توصيف اقدامات يكى از دانشمندان يعنى جمشيد غياث الدين كاشانى ( متوفى 832 / 1429 ) است كه در يكجا آن هم در رصدخانه سمرقند الغ بيك و در مورد يك موضوع آن هم آناليز اعداد كار ارائه مىداد . نام و نشان شمارى ديگر از دانشمندان سمرقند شناخته شده و شمارى را هم مىتوان در جاهاى ديگر شناسايى و جمعآورى كرد ، امّا فقط نوشتههاى جمشيد قابليت و شايستگى بررسى دارند و به علوم كمك شايانى كردهاند . به هرحال اين تصوير نسبتا محدود را مىتوان با منابع و مواد اضافى ترميم كرد . نسبت موجودى